میسوفونیا یا صدابیزاری چیست؟
آیا در اطرافتان صداهایی وجود دارند که شنیدن آن ها باعث ایجاد احساس خشم،اضطراب و یا انزجار شدید و فوری در شما بشود؟آیا واکنش شما در هنگام شنیدن این صداها به اندازه ای قوی است که باعث می شود کنترل خودتان را از دست بدهید؟تمام این موارد از ویژگی های میسوفونیا یا صدابیزاری هستند،اختلالی که در آن صبر و تحمل افراد در هنگام شنیدن برخی صداهای خاص به طور چشمگیری کاهش می یابد و باعث می شود که آن ها واکنش های قابل ملاحظه ای را نسبت به شنیدن این صداها از خود نشان دهند. میسوفونیا در همه افراد به یک شکل نیست و افراد مختلف را به گونه های متفاوتی تحت تاثیر قرار می دهد.در برخی از افراد ممکن است فقط یک صدا محرک میسوفونیا باشد،در حالیکه در برخی از افراد ممکن است چندین صدا به عنوان محرک هایی برای این اختلال باشند و باعث بروز واکنش هایی در آن ها بشوند. همچنین میزان واکنش به صداهای محرک و آزاردهنده در افراد مختلف متفاوت است. برخی از افراد در هنگام شنیدن این صداها واکنش های ضعیفی را از خود نشان می دهند،در حالیکه برخی از افراد در هنگام شنیدن این صداها نمی توانند خودشان را کنترل کنند و در بعضی موارد ممکن است که رفتار های تکانشی و پرخاشگرانه ای را از خود نشان دهند،مثلا ممکن است نتوانند به انجام برخی امور که نیاز به تمرکز فکری بالایی دارند بپردازند و یا اینکه قادر نباشند با دیگران ارتباط برقرار کنند و همچنین نتوانند در محيط های شلوغ و پر جمعیت حضور پیدا کنند.
میسوفونیا چه کسانی را تحت تاثیر قرار می دهد؟
طبق تحقیقات انجام شده میسوفونیا می تواند همه افراد را در تمامی گروه های سنی درگیر کند. اگر چه تاثیر آن در افراد مختلف بر اساس جنسیت و شرایط آن ها متفاوت است،اما به نظر می رسد که میزان ابتلا به میسوفونیا در زنان و نوجوانان بیشتر است و تقریبا از هر ۵نفر ۱ نفر در طول زندگی خود به این اختلال مبتلا می شود.
علائم افراد مبتلا به میسوفونیا چیست؟
افراد مبتلا به میسوفونیا در هنگام شنیدن صداهای محرک واکنش های مختلفی را از خود نشان می دهند که عبارتند از:
- واکنش های احساسی:شامل خشم و انزجار،ترس و اضطراب،برانگیختگی،خستگی
- واکنش های جسمی:شامل افزایش فشار خون،احساس فشار یا سنگینی در قفسه سینه،افزایش ضربان قلب،مور مور شدن بدن،عرق کردن
- واکنش های رفتاری:شامل جمع گریز بودن،اجتناب از حضور در موقعیت هایی که ممکن است در آن ها صداهای محرک و آزاردهنده شنيده شوند،تمایل به ترک محل توسط فرد در هنگام شنیدن صداهای محرک و آزاردهنده،بروز واکنش هایی مانند فریاد زدن يا انجام برخی از اقدامات خشونت آمیز به منظور متوقف کردن صداهای محرک.
چه صداهایی محرک میسوفونیا هستند؟
- صداهای مربوط به خوردن خوراکی ها و مواد غذایی:شامل جويدن غذا یا آدامس،بلعیدن غذا با صدای بلند،هورت کشیدن نوشیدنی ها
- صداهای مربوط به تنفس:مانند خروپف،بو کشیدن،بالا کشیدن بینی به طور مکرر،تنفس سریع
- صداهای مربوط به فعالیت و حرکت:مانند ضرب گرفتن با انگشتان دست،باز و بسته کردن خودکار،تایپ کردن،خوردن قاشق و چنگال به ظرف غذا
- صداهای مربوط به دهان و گلو:مانند سرفه کردن،صاف کردن گلو
- صدای تیک تاک ساعت،صدای زنگ تلفن،صدای خش خش کاغذ،پلاستیک و...
چه عواملی در ابتلای افراد به میسوفونیا نقش دارند؟
تا کنون مشخص نشده است که دقیقا چه عواملی باعث ابتلای افراد به میسوفونیا می شوند. با این حال این باور در میان دانشمندان و روان شناسان وجود دارد که میسوفونیا ممکن است ترکیبی از چند عامل از جمله تفاوت ساختار مغز،سابقه خانوادگی و ژنتیک و برخی عوامل مرتبط دیگر باشد که در ادامه به تفضیل به بررسی همه این موارد می پردازيم.
تفاوت ساختار مغز
بر طبق تحقیقات انجام گرفته اين احتمال وجود دارد که تفاوت های خاصی در ساختار و فعالیت های در حال انجام در مغز افراد مبتلا به میسوفونیا وجود داشته باشد که در افراد عادی دیده نمی شود.یکی از این تفاوت ها وجود ارتباطات و فعالیت های زیاد در نواحی خاصی در مغز افراد مبتلا می باشد. مناطق تحت تاثیر در مغز افراد مبتلا به میسوفونیا نحوه پردازش صداها و مدیریت احساسات را در آن ها کنترل می کنند. شنوایی و احساسات بخشی از سیستم محافظتی داخلی در مغز افراد را تشکیل می دهند و به همین دلیل است که انسانها یاد می گیرند احساساتی مانند خشم،انزجار و ترس را با موقعیت های تهدید آمیز مرتبط کنند. رفتاری که یک فرد مبتلا به میسوفونیا در هنگام شنیدن یک صدای محرک از خود نشان می دهد بسیار شبیه آن است که آهنگی با حداکثر صدا از یک سیستم صوتی پخش شود.قطعا در چنین حالتی شنیدن این صدای شدید و ناگهانی باعث می شود که فرد به طور غریزی از خود واکنش نشان دهد و بخواهد که آن صدا را متوقف کند. به این ترتيب میسوفونیا می تواند فرد یا افراد مبتلا را به طور غریزی وارد نوعی حالت جنگ و گریز کند که این مسئله می تواند منجر به بروز واکنش ها و علائم جسمی و رفتاری در آن ها شود.
سابقه خانوادگی یا ژنتیک
شواهدی وجود دارد که نشان می دهد میسوفونیا در مواردی ممکن است به ژنتیک افراد مربوط باشد. در واقع به نظر می رسد که حداقل یک جهش ژنتیکی در ابتلای افراد به میسوفونیا نقشی موثر دارد. با این حال هنوز برای پی بردن به این موضوع تحقیقات بیشتری لازم است.
میسوفونیا چگونه درمان می شود و آیا اصلا درمانی برای آن وجود دارد؟
در حال حاضر هیچگونه درمان قطعی برای میسوفونیا وجود ندارد. اما به کار گیری برخی از راهکار ها که در ادامه به آن ها اشاره می شود،می تواند به شما کمک کند تا با این اختلال کنار بیایید و آن را مدیریت کنید:
- از گوشگیر ها و هدفون های مخصوص حذف صدا استفاده کنید
- به آهنگ ها و صداهای آرام بخش مانند صدای باران،صداهای مربوط به طبیعت و دیگر صداهای مشابه گوش کنید.
- صداهایی که به نویزهای سفيد،صورتی و یا قهوهای معروف هستند گوش دهید.
- حواستان را با یک مانترای آرامبخش يا تکرار یک عبارت تأکیدی مثبت از صدای آزاردهنده و مزاحم پرت کنید.
- به طور مودبانه از فرد ایجاد کننده صدای مزاحم و آزاردهنده بخواهید که اگر برایش مقدور است آن صدا را متوقف کند.
- انجام درمان شناختی رفتاری (این درمان به شما کمک می کند تا افکار و واکنش های ناخواسته و فیزیکی خود را که در نتیجه بر انگیختگی توسط صداهای محرک و آزاردهنده از خود نشان می دهید بررسی کرده و این افکار و واکنش ها را کنترل کنید و یا آن ها را از بین ببرید.
- در نهایت اگر هیچکدام از موارد ذکر شده در بالا تاثیر گذار نبودند و شما احساس کرديد که میسوفونیا بسیار باعث آزار و رنجش خاطرتان می شود بهتر است که از یک روان درمانگر آموزش دیده و با تجربه و یا یک فرد متخصص در حوزه بهداشت روان کمک بگیرید.
source:my.clevelandclinic.org