
فناوری پزشکی یکبار دیگر مرزهای باور انسان را جابهجا کرده است. در یکی از پیشرفتهترین اقدامات جراحی در حوزه علوم اعصاب، مردی ۶۱ ساله که بر اثر آسیب شدید نخاعی بهطور کامل فلج شده بود، موفق شد تنها چند روز پس از انجام یک عمل جراحی منحصربهفرد، دوباره بایستد و راه برود.
در این جراحی، پزشکان از فناوری جدیدی به نام «رابط عصبی حلقهبسته» استفاده کردند که شامل یک سیستم هوشمند تحریککننده عصبی با ۱۶ نقطه تحریک در ستون فقرات است. این ایمپلنت در ناحیه مهرههای سوم و چهارم کمری بیمار نصب شد؛ همان نقطهای که سال گذشته بر اثر سقوط دچار آسیب شدید شده بود و منجر به قطع کامل سیگنالهای عصبی حرکتی به پاهای بیمار شده بود.
برای کامل شدن این سیستم، یک کنترلکننده بیسیم کوچک بهاندازه یک قوطی کبریت نیز درون شکم بیمار کار گذاشته شد. این دستگاه وظیفه دارد سیگنالهای عصبی را در لحظه دریافت کرده، تحلیل کند و بهشکل دقیق همان سیگنالهایی را که بدن سالم برای حرکت تولید میکند، به نخاع ارسال کند. این فرایند پیشرفته، شکلی از بازسازی هوشمندانه ارتباط میان مغز و عضلات است.
از نکات شگفتانگیز این جراحی، سرعت بازیابی عملکرد حرکتی است. تنها سه روز پس از جراحی، بیمار توانست پاهای خود را حرکت دهد؛ و در روز پانزدهم بدون استفاده از ابزار کمکی یا کمک فیزیکی دیگران، توانست برای اولین بار پس از فلج کامل، بایستد و راه برود.
موفقیت این جراحی را میتوان نقطه عطفی در تاریخ درمان فلج ناشی از آسیب نخاعی دانست. برخلاف بسیاری از روشهای قبلی که تنها به توانبخشی و بازیابی جزئی عملکرد عضلانی متکی بودند، این روش با بازیابی مسیر عصبی از مغز به اندامها، حرکت ارادی را ممکن میسازد.
| ویژگی | توضیحات |
|---|---|
| نوع فناوری | رابط عصبی حلقهبسته (Closed-loop Neural Interface) |
| نقاط تحریک | ۱۶ نقطه روی نخاع کمری |
| محل کنترلکننده | نصب داخلی در ناحیه شکم |
| عملکرد | دریافت و تحلیل سیگنال مغزی و ارسال به نخاع |
| بازیابی حرکتی | آغاز حرکت در ۳ روز، راهرفتن در ۱۵ روز |
در صورت توسعه و تعمیم این روش به بیماران دیگر، میتوان امیدوار بود که در آینده، فلج ناشی از آسیب نخاعی، دیگر پایان راه نباشد. پژوهشگران مشغول بررسی گسترش این فناوری به انواع دیگر آسیبهای عصبی هستند، از جمله سکتههای مغزی یا فلج ناشی از بیماریهای نورولوژیکی.