
پایان جشنواره فیلم کن ۲۰۲۵، برخلاف سالهای گذشته با شور و تشویق عمومی همراه نبود. انتخاب فیلم جعفر پناهی بهعنوان برنده نخل طلای امسال، نه تنها واکنش گرم حضار را به همراه نداشت، بلکه انتقادات گستردهای را از سوی منتقدان و رسانههای فرانسوی برانگیخت.
در مراسم اختتامیه، بسیاری از مدعوین حاضر در سالن با نزدیک شدن به لحظه اعلام برنده نهایی، چهرههایی متفکرانه و بعضاً ناراضی به خود گرفتند. ترکیب جوایز و نحوه توزیع آنها از ابتدا این پیام را القا میکرد که نخل طلا قرار است به فیلم جعفر پناهی تعلق گیرد. در حالیکه طبق سنت جشنواره، معمولاً یک فیلم برنده بیش از یک جایزه اصلی نمیشود، این بار همه چیز بهگونهای پیش رفت که نشان از تصمیمی از پیش تعیینشده داشت.
نکتهای که بیش از هر چیز مورد توجه منتقدان قرار گرفت، تمرکز رسانهها، داوران و حتی مقامات رسمی بر سوابق سیاسی کارگردان و محتوای انتقادی فیلم بود، نه کیفیت هنری آن. از بازیها و فرم اجرایی فیلم تقریباً حرفی زده نشد. حتی تبریک وزیر خارجه فرانسه نیز تنها بر سوابق سیاسی پناهی و حضورش بهعنوان فیلمسازی زنداندیده و ممنوعالخروج تأکید داشت، نه بر ویژگیهای سینمایی اثر.
منتقدان فرانسوی از همان ساعات ابتدایی پس از اختتامیه، فضای داوری جشنواره را «نمایشی» و تحت تأثیر هیجانات سیاسی توصیف کردند. ژولیت بینوش، رئیس هیئت داوران، بار دیگر در اظهارنظر خود بر «تصادف ساده» و وجه سیاسی فیلم پناهی تأکید کرد؛ مسئلهای که منتقدان آن را نشانگر انحراف داوران از معیارهای سینمایی میدانند.
در واکنش به این انتخاب، بسیاری از سینماگران فرانسوی و فعالان رسانهای ابراز ناامیدی کردند و گفتند سیاستهای جشنواره بهگونهای بوده که جوایز دیگر بین فیلمهای شایستهتر تقسیم شده تا از حجم اعتراضها کاسته شود. در رسانههای فرهنگی فرانسه، امروز گزارشهایی منتشر شد که چهار فیلم دیگر را شایستهتر از فیلم پناهی برای کسب نخل طلا معرفی کردند. این فیلمها عبارت بودند از:
۱. فیلم «ارزش عاطفی» ساخته یوآخیم تریه
۲. فیلم تحسینشده اسپانیایی با مضمون مهاجرت
۳. درامی روانشناختی از کارگردان ایتالیایی
۴. فیلم اجتماعی اسکاندیناوی با استقبال گسترده منتقدان
منتقدان فرانسوی تأکید کردند که تمرکز بر سابقه فردی یک کارگردان، نباید جای تحلیل دقیق آثار را در یک جشنواره سینمایی بگیرد. به باور آنان، جشنواره کن امسال از فضای حرفهای فاصله گرفت و درگیر فضاسازی سیاسی شد؛ چیزی که ممکن است اعتماد به انتخابهای این رویداد معتبر را در سالهای آینده کاهش دهد.