در جهانی که دسترسی به اینترنت بهمعنای دسترسی به آموزش، درمان و اقتصاد است، فناوریهای تازه نقش حیاتی پیدا میکنند. استارتاپ «تارا» که از دل آزمایشگاه X شرکت آلفابت، شرکت مادر گوگل، بیرون آمده، حالا در حال بازتعریف مفهوم اتصال جهانی است. این شرکت، بهجای ارسال هزاران ماهواره به مدار مانند پروژه استارلینک، از فناوری انتقال داده با پرتوهای لیزر استفاده میکند.
تارا دستگاههایی به نام «Lightbridge» طراحی کرده است؛ جعبههایی کوچک به اندازه یک چراغ راهنمایی که روی پشتبامها، دکلها یا حتی درختهای بلند نصب میشوند و قادرند دادهها را تا شعاع ۲۰ کیلومتر با استفاده از پرتوهای نوری نامرئی منتقل کنند. این دستگاهها میتوانند سرعتی تا ۲۰ گیگابیت در ثانیه فراهم کنند، که تا صد برابر سریعتر از برخی خدمات ماهوارهای موجود است.
از دیگر مزایای چشمگیر این فناوری، سرعت و سهولت نصب آن است. بدون نیاز به حفاری، کابلکشی یا تأسیسات زیرساختی پیچیده، سیستم در عرض چند ساعت راهاندازی میشود. این ویژگی بهویژه برای مناطقی که دسترسی به فیبر نوری یا برقرسانی دشوار است، اهمیت دارد.
تکنولوژی تارا اکنون در ۱۲ کشور بهکار گرفته شده و یکی از نمونههای شاخص آن، اتصال بین دو پایتخت پرجمعیت آفریقا، برازاویل و کینشاسا، است. این دو شهر تنها با رودخانهای پهن از هم جدا شدهاند، اما تا پیش از این دسترسی به اینترنت پرسرعت میان آنها پرهزینه و دشوار بود. با استفاده از سیستم تارا، بیش از ۷۰۰ ترابایت داده با ۹۹.۹۹ درصد پایداری میان آنها منتقل شد.
تارا همچنین در رویدادهای بزرگی مانند جشنواره موسیقی کوچلا برای تقویت شبکههای مخابراتی بدون نیاز به کابلکشی استفاده شده است. نکته کلیدی این فناوری، سامانه هوشمند دنبالکننده پرتو است که زاویه لیزر را بهطور لحظهای تنظیم میکند تا اختلالات ناشی از مه، باران یا موانع طبیعی را به حداقل برساند.
هرچند تارا در ظاهر رقیب اینترنت ماهوارهای بهنظر میرسد، اما خود را مکمل آن میداند؛ راهکاری مناسب برای اتصال نقاط نزدیک اما صعبالعبور نظیر روستاهای کوهستانی یا جزایر کوچک. همچنین میتواند در زمان بحران، پشتیبان شبکههای فیبر نوری باشد.
تارا اکنون بهصورت مستقل از آلفابت فعالیت میکند و با نهادهای مختلف همکاری دارد تا دسترسی سریع و مقرونبهصرفه به اینترنت را برای جمعیتهای محروم، صنایع حیاتی و عملیات امدادرسانی فراهم کند؛ پرتویی از لیزر که میتواند آینده اتصال جهانی را روشن کند.