هِنری، کودک دو سالهای است که بهظاهر در حال سرگرمشدن با یک بازی ساده روی تبلت است. اما پشت این سرگرمی تصویری از یکی از پیچیدهترین فرایندهای رشد مغز در حال ثبت شدن است. هر بار که هنری به یک صورتک لبخندزن روی صفحه ضربه میزند و آن را به حیوانی کارتونی تبدیل میکند، فعالیت مغزی او در همان لحظه با استفاده از کلاهی ویژه که روی سرش قرار دارد، اسکن و تحلیل میشود.
این کلاه، مجهز به حسگرهایی است که امواج مغزی را به دستگاهی متصل منتقل میکنند. هدف از این آزمایش، سنجش مهارتی به نام «کنترل بازدارنده» است؛ قابلیتی که مغز بهتدریج در دوران نوزادی و کودکی آن را پرورش میدهد. این مهارت به کودک کمک میکند تصمیمهای ناگهانی و واکنشی را مهار کرده و روی هدفی مشخص متمرکز بماند.
پژوهشگران دانشگاه بریستول در بریتانیا، این پروژه را با هدف بررسی دقیقتر نحوه رشد و زمانبندی ایجاد چنین مهارتهایی در مغز کودک طراحی کردهاند. اگرچه پیشتر مشخص شده بود که این قابلیتها نقش مهمی در تواناییهای یادگیری، نظم رفتاری و ارتباطات اجتماعی کودک دارند، اما زمان دقیق آغاز شکلگیری آنها همچنان برای دانشمندان مبهم باقی مانده بود.
در قالب این پروژه بلندمدت، صدها کودک از ششماهگی تا پنجسالگی زیر نظر قرار میگیرند. آنها در فواصل زمانی مشخص، بازیهایی طراحیشده ویژه را انجام میدهند و همزمان امواج مغزیشان ثبت و تحلیل میشود. نتایج این اسکنها به پژوهشگران امکان میدهد که نقاط عطف شکلگیری مهارتهای شناختی کلیدی را در مغز کودک شناسایی کنند.
هدف اصلی این مطالعات، درک عمیقتری از چگونگی رشد تواناییهایی چون تمرکز، خودتنظیمی و تصمیمگیری در کودکان است؛ مهارتهایی که بنیان بسیاری از موفقیتهای آینده آنها در مدرسه، روابط اجتماعی و حتی زندگی حرفهای خواهد بود.