برنج قهوهای از مدتها پیش بهعنوان انتخابی سالمتر نسبت به برنج سفید شناخته میشود. این برنج، بهدلیل حفظ لایه بیرونی سبوس، سرشار از فیبر، ویتامینها و مواد معدنی است. اما اکنون یافتههای علمی جدید، این مزیت را زیر سوال بردهاند و نگرانیهایی جدی درباره میزان آرسنیک موجود در آن ایجاد کردهاند.
بر اساس تحقیقی که در دانشگاه ایالتی میشیگان انجام شده، بخش سبوسدار برنج قهوهای حاوی بیش از ۴۰ درصد آرسنیک غیر آلی بیشتری نسبت به برنج سفید است. این نوع آرسنیک، که سمی و سرطانزا محسوب میشود، بهطور طبیعی در خاک و آبهای زیرزمینی وجود دارد و بر اثر فرآیندهای صنعتی و کشاورزی، غلظت آن در برخی نواحی افزایش یافته است.
از آنجا که برنج در شالیزارهای آبگرفته رشد میکند، نسبت به سایر غلات مستعد جذب آرسنیک بیشتری از خاک است. این پدیده حتی شامل برنجهای ارگانیک نیز میشود. در نتیجه، افرادی که به طور منظم از برنج قهوهای استفاده میکنند، ممکن است در معرض سطوح بالاتری از آرسنیک قرار بگیرند.
تحقیقات نشان میدهد که مصرف بلندمدت و زیاد برنج قهوهای میتواند به بروز مشکلاتی مانند اختلالات پوستی، ناراحتیهای گوارشی، افزایش خطر ابتلا به دیابت، بیماریهای قلبی و سرطان منجر شود. در کودکان نیز، تماس زودهنگام با آرسنیک ممکن است باعث اختلال در رشد مغزی و افزایش خطر مرگ زودهنگام شود.
با این حال، کارشناسان بهصراحت میگویند که مصرف متعادل برنج قهوهای، در حد یک تا سه وعده در هفته، معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند. بهویژه اگر در کنار آن از منابع متنوع غذایی استفاده شود و از تکرار مصرف محصولات مشتقشده از برنج مثل کیک، بیسکویت یا آرد برنج پرهیز شود.
برای کاهش میزان آرسنیک، توصیه شده است که پیش از پخت، برنج بهخوبی شسته شود. همچنین پختن برنج با حجم زیادی آب (مانند روش پاستا) و دور ریختن آب اضافی، میتواند تا ۴۰ درصد آرسنیک موجود را کاهش دهد. البته باید در نظر داشت که این روش، بخش قابلتوجهی از مواد مغذی برنج را نیز از بین میبرد.
در نهایت، انتخاب آگاهانه و مصرف در حد تعادل همچنان کلید سلامت غذایی است. برنج قهوهای میتواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشد، اما نه بهعنوان منبع اصلی یا انحصاری کربوهیدرات. برای حفظ تعادل، بهتر است مصرف آن با غلات دیگر همچون جو دوسر، گندم کامل یا کینوا ترکیب شود.