پروتئین نقش حیاتی در حفظ بافتهای بدن، ترمیم عضلات و تقویت سیستم ایمنی دارد، اما مصرف بیش از حد آن، بهویژه از منابع حیوانی، میتواند به سلامت بدن آسیب برساند. دکتر جوزف آنتون، از متخصصان حوزه سلامت و مدیر یک شرکت فعال در زمینه طول عمر، معتقد است که دریافت زیاد پروتئین حیوانی باعث افزایش سطح هورمون آیجیاف-۱ در بدن میشود. این هورمون که عمدتاً در کبد تولید میشود، در دوران رشد برای ساخت بافتها و استخوانها ضروری است، اما بالا بودن مزمن آن در بزرگسالی، روند پیری را تسریع میکند و خطر ابتلا به سرطان و سایر بیماریهای مزمن را افزایش میدهد.
افزایش غیرطبیعی آیجیاف-۱ میتواند رشد سلولی را از کنترل خارج کند و احتمال جهشهای ژنتیکی را بالا ببرد. این جهشها، زمینهساز بروز سرطان، دیابت نوع ۲ و بیماریهای قلبی میشوند. علاوه بر این، مصرف بالای پروتئین، عضلات را به شکل غیر طبیعی تحریک کرده و بدن را زودتر از حالت طبیعی دچار پیری بیولوژیکی میکند.
اما میزان بیش از حد پروتئین چقدر است؟ پاسخ به این پرسش بستگی به سن و شرایط فیزیکی هر فرد دارد. برای افراد زیر ۶۵ سال، مصرف روزانه حدود ۰.۳۱ تا ۰.۳۶ گرم پروتئین گیاهی به ازای هر نیم کیلوگرم وزن بدن کافی است. برای نمونه، فردی با وزن ۶۸ کیلوگرم باید روزانه حدود ۵۰ گرم پروتئین مصرف کند. این میزان را میتوان از منابعی مانند تخممرغ، مرغ، عدس یا سایر خوراکیهای گیاهی دریافت کرد. افراد بالای ۶۵ سال که دچار کاهش وزن یا ضعف عضلانی هستند، باید کمی بیشتر پروتئین مصرف کنند.
دکتر آنتون همچنین نسبت به رژیمهای غذایی گوشتمحور هشدار میدهد. او معتقد است حذف کامل میوه، سبزیجات و فیبر غذایی در رژیمهای کارنیور، باعث بههمریختگی تعادل میکروبی روده و افزایش التهابهای مزمن میشود. همچنین، حذف منابع آنتیاکسیدانی، بدن را در برابر پیری زودرس و سرطان آسیبپذیرتر میسازد.
او بهجای رژیمهای افراطی، یک رژیم متعادل با تمرکز بر پروتئین گیاهی، غذاهای دریایی، غلات کامل و چربیهای سالم مانند آجیلها و مغزها را توصیه میکند. متخصصان معتقدند سطح مناسب آیجیاف-۱ در بدن باید بین ۱۳۰ تا ۱۶۰ باشد. اگر این عدد کمتر از ۱۳۰ باشد، نشاندهنده نیاز به افزایش دریافت پروتئین است، و اگر از ۱۶۰ بیشتر شود، احتمال پیری سریعتر و افزایش خطر بیماریها مطرح میشود.
رعایت تعادل در دریافت پروتئین، نه تنها به سلامت بدن کمک میکند، بلکه از بروز بیماریهای مزمن و کاهش کیفیت زندگی در سالهای آتی نیز جلوگیری خواهد کرد.