با فرا رسیدن تابستان و افزایش محسوس دمای هوا، یکی از نگرانیهای مهم سلامت، خطر کمآبی یا دهیدراته شدن بدن است. این وضعیت زمانی رخ میدهد که مقدار مایعات خروجی بدن از مقدار ورودی بیشتر باشد، و اگر بهموقع مدیریت نشود، میتواند عوارض متعددی از جمله اختلال در تمرکز، کاهش انرژی، مشکلات گوارشی و حتی بینظمی ضربان قلب را بهدنبال داشته باشد.
تعریق زیاد مهمترین عامل کمآبی در هوای گرم است. بدن برای خنک نگهداشتن خود عرق میکند، اما این فرآیند با از دست رفتن آب و الکترولیتهایی مانند سدیم، پتاسیم و منیزیم همراه است. اگر این عناصر حیاتی بهدرستی جایگزین نشوند، عملکرد طبیعی اندامها مختل میشود. بهویژه در کودکان، سالمندان و افرادی که در فضای باز کار میکنند یا ورزش میکنند، این خطر بیشتر است.
یکی از روشهای مهم پیشگیری از کمآبی، مصرف آب بهصورت منظم در طول روز است، نه صرفاً زمانی که احساس تشنگی میکنید. احساس تشنگی معمولاً نشانهای دیرهنگام از نیاز بدن به آب است، بنابراین بهتر است مصرف مایعات را طبق برنامه انجام دهید. برای افراد بزرگسال، مصرف حدود ۸ لیوان آب در روز توصیه میشود، که در هوای گرم ممکن است به ۱۰ لیوان یا بیشتر افزایش یابد.
مصرف میوههایی مانند هندوانه، خیار، پرتقال و توتفرنگی که دارای آب فراوان هستند، کمک زیادی به حفظ رطوبت بدن میکند. همچنین نوشیدنیهای طبیعی مانند آب نارگیل یا شربتهای سنتی بدون قند افزوده نیز میتوانند مؤثر باشند. از سوی دیگر، نوشیدنیهای کافئیندار یا الکلی میتوانند باعث دفع بیشتر آب از بدن شوند و بهتر است در فصل گرما محدود شوند.
فعالیت بدنی در ساعات گرم روز (بین ۱۱ تا ۴ بعدازظهر) باید کاهش یابد و در صورت نیاز به حضور در فضای باز، استفاده از لباسهای سبک، کلاه و عینک آفتابی، و مصرف مایعات حین فعالیت ضروری است. برای ورزشکاران یا کسانی که زیاد عرق میکنند، مصرف محلولهای حاوی الکترولیت یا مکملهای مخصوص میتواند از اختلال در توازن نمکهای بدن جلوگیری کند.
نشانههای اولیه کمآبی شامل خشکی دهان، سرگیجه، تپش قلب، تیرهشدن رنگ ادرار و ضعف عمومی است. اگر این علائم ادامه پیدا کند و فرد به مصرف آب واکنش نشان ندهد، ممکن است نیاز به مراقبتهای پزشکی داشته باشد.
در نهایت، آگاهی از اهمیت مصرف آب و املاح در روزهای گرم، بهویژه در سفر، هنگام کار یا ورزش، نقش مهمی در پیشگیری از مشکلات جسمی دارد. با رعایت نکات سادهای مانند برنامهریزی صحیح برای نوشیدن آب، انتخاب خوراکیهای مناسب و محدودکردن فعالیتهای شدید در گرما، میتوان از دهیدراته شدن و عوارض آن جلوگیری کرد.